Đường dây nóng: 0212.850.221

Se lanh, dệt vải nét đẹp của dân tộc H,mông

Cập nhật: 08:22:30 01 / 08 / 2019
Lượt xem: 116

Từ trồng cây lanh đến se lanh và dệt vải được gắn với hình ảnh người phụ nữ H’mông vùng cao. Nghề dệt vải lanh là nghề truyền thống mà bất cứ người phụ nữ  H'mông nào đến tuổi trưởng thành cũng phải biết, để phục vụ cho cuộc sống hàng ngày của gia đình. Việc biết dệt vải lanh còn là tiêu chuẩn để đánh giá tài năng, phẩm chất của người phụ nữ. Ngoài ra, vải lanh còn có ý nghĩa rất quan trọng trong đời sống tâm linh của người H'mông. Họ quan niệm rằng, sợi lanh là sợi chỉ dẫn đường cho linh hồn người chết về với tổ tiên.

          Qui trình dệt vải lanh:

Lanh cắt về phơi nắng khoảng 1 - 2 tuần rồi đem tước sợi. Sợi lanh được đưa vào cối giã mềm và nối lại với nhau một cách khéo léo để không tạo thành mấu ở chỗ nối. Đây là việc làm đòi hỏi nghệ thuật nhẹ nhàng, kiên trì, nhẫn nại. Mắc các sợi lanh vào khung quay cho chúng xoắn lại thành từng cuộn tròn và mang đi giặt. Người ta cho lanh vào luộc bằng nước tro trong 2 ngày, đến khi lanh mềm, trắng thì mang ra phơi rồi guồng chia sợi. Lúc này, những sợi lanh đã xoắn kết lại thành một sợi dài và rất dai. Lanh được mắc vào khung cửi để dệt vải.

          Dân tộc H'mông dệt vải trên một khung cửi rất đơn giản, chỉ có 2 thanh gỗ tiết diện 12 cm x 12 cm, dài 1,3m đứng cách xa nhau khoảng 50 cm. Giữa 2 thanh gỗ có 4 thanh ngang; Trong đó 3 thanh nhỏ hơn, 1 thanh dài 70cm rộng 30cm dày 2 cm dùng đỡ cuốn sợi, tất cả tạo thành khung cửi vững chãi. Con thoi để dệt khá to, khi dệt người ta buộc khung dựa vào cột nhà, người dệt ngồi trên chiếc ghế đẩu.

          Công việc dệt vải lanh thường chậm nên bà con phải tranh thủ sớm tối quanh năm, chủ yếu là mùa đông vì mùa đông công việc trên nương ít. Sau khi dệt thành vải người ta phơi trên phiến đá, dùng đá cuội đập lên vải cho vải mền, bóng, mịn. Khi vải đã đạt yêu cầu, đem nhuộm chàm dùng để may váy cho phụ nữ và quần áo cho nam giới... đối với dân tộc H'mông ngành mông đen thì họ vẽ sáp ong trên vải trắng những đường hoa văn hình học theo ý muốn sau đó mới đem nhuộm chàm. Sau khi nhuộm chàm xong mới thêu hoa văn, ghép vải màu trang trí. Mô tuýp hoa văn chủ yếu là những hình kỷ hà, hình chữ nhật, hình vuông, hình thoi, hình soáy. Gam màu chủ đạo là xanh, đỏ, tím, vàng trên nền vải lanh đen. Dân tộc H'mông dùng vải lanh để khâu trang phục và khâu các đồ dùng sinh hoạt như: chăn, màn, địu, túi...

          Trước đây, việc dệt vải lanh là công việc thường xuyên, liên tục, sản phẩm được sử dụng rộng rãi; Ngày nay việc dệt vải lanh có ít hơn bởi trong điều kiện khoa học kỹ thuật phát triển, các loại bông vải sợi rẻ tiền lại phong phú về loại hình, mẫu mã đẹp... nên việc sử dụng vải lanh có giảm đi nhiều, đa số phụ nữ vẫn sử dụng vải lanh để may váy, áo, xà cạp và mỗi người khi về với tổ tiên cần phải có một bộ trang phục chất liệu lanh vì họ quan niệm rằng: Nếu không có quần áo lanh khi về trời, tổ tiên sẽ không nhận ra mình. Đồng bào dân tộc H'mông rất tự hào về nghề dệt vải lanh là một nghề thủ công truyền thống đặc sắc cần được quan tâm bảo tồn./.

Nguyễn Thị Hồng Phương - Phòng GD - TT

 

 


Các tin khác:
Gùi Dân tộc Khơ Mú (03/12/2019 09:57)

Thống Báo

Liên Kết Website

Video - Sự Kiện

Không có video - Upload lại link

Thống Kê

Hôm nay : 1
Hôm qua : 1
Tháng này : 56
Tổng truy cập : 24643
Đang trực tuyến : 1