Đường dây nóng: 0212.3850221

Bảo tàng tỉnh Sơn La với công tác lưu trữ, phát huy tư liệu cuộc đời hoạt động cách mạng của đồng chí Tô Hiệu

Cập nhật: 08:27:33 02 / 03 / 2022
Lượt xem: 220

     Đồng chí Tô Hiệu sinh năm 1912, tại Thôn Xuân Cầu, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên trong một gia đình nhà nho nghèo giàu lòng yêu nước. Ông tham gia hoạt động cách mạng từ năm 14 tuổi và hai lần bị thực dân Pháp bắt giam. Lần thứ nhất, năm 1930, đồng chí bị kết án 4 năm tù khổ sai và bị đày ra nhà tù Côn Đảo. Cuối năm 1939, Tô Hiệu bị bắt lần thứ hai và bị đày lên Nhà tù Sơn La, khi đó đồng chí đang là Ủy viên thường vụ Xứ ủy Bắc Kỳ, Bí thư Liên khu B kiêm Bí thư Thành ủy Hải Phòng. Cuộc đời đồng chí Tô Hiệu là cuộc đời phấn đấu kiên cường, vượt qua mọi thử thách của bản thân, cả thời gian và không gian, cũng như tất cả những gian lao tất yếu của cuộc đấu tranh sinh tử trên con đường tranh đấu cho mục tiêu Độc lập, Tự do, Hạnh phúc của dân tộc Việt Nam.

     Lý tưởng cao đẹp, tinh thần bất khuất, bản lĩnh kiên trung của người chiến sỹ cách mạng Tô Hiệu là tấm gương sáng ngời cho thế hệ sau học tập và noi theo. Những tài liệu về cuộc đời hoạt động cách mạng của đồng chí là khối tài sản quý, cần được lưu trữ, bảo tồn để thế hệ mai sau học tập.

     Bảo tàng Sơn La được thành lập năm 1985, tiền thân là phòng Bảo tàng trực thuộc Bảo tàng Khu Tây Bắc từ năm 1959. Đến nay, đã trải qua 30 năm xây dựng và phát triển, hoạt động của Bảo tàng Sơn La gắn liền với công tác bảo vệ và phát huy giá trị di tích Nhà tù Sơn La. Sự kết hợp đó tạo ra những thuận lợi nhất định trong công tác bảo tồn, phát huy di sản văn hóa.

     Sau khi thành lập, Bảo tàng tỉnh Sơn La tập trung các khâu nghiên cứu, sưu tầm, trưng bày tư liệu về lịch sử, di sản văn hóa của tỉnh giới thiệu tới công chúng. Trong đó có công tác sưu tầm tài liệu liên quan về Nhà tù Sơn La. Đến nay, Bảo tàng Sơn La đã tổ chức nhiều đợt sưu tầm ở trong và ngoài tỉnh như: Trung tâm văn thư và lưu trữ quốc gia I, III; Bảo tàng Hồ Chí Minh; Thư viện khoa học - xã hội; Thư viện Quốc gia; Ban bảo vệ Chính trị nội bộ Trung ương Đảng; Bảo tàng lịch sử quốc gia;...và phỏng vấn trực tiếp các cựu chính trị phạm đã bị giam cầm tại Nhà tù Sơn La.

     Sau nhiều năm đẩy mạnh công tác sưu tầm, tiếp nhận và bổ sung tài liệu, hiện vật, đến nay Bảo tàng tỉnh Sơn La đã sưu tầm được hơn 2000 tài liệu, hiện vật về các cựu tù chính trị có giá trị. Qua đó bổ sung được nguồn tư liệu, hiện vật về các cựu chính trị phạm nói chung và tài liệu về đồng chí Tô Hiệu nói riêng, thiết thực phục vụ công tác nghiên cứu, trưng bày, tuyên truyền giáo dục cho quần chúng và phát huy giá trị của Di tích lịch sử Nhà tù Sơn La.

     Tài liệu về cuộc đời cách mạng của đồng chí Tô Hiệu hiện được lưu trữ tại Bảo tàng Sơn La, gồm: 01 tượng đồng chí Tô Hiệu, 01 bia đá do Chi bộ Nhà tù Sơn La bí mật làm và chôn giấu dưới mộ đồng chí Tô Hiệu năm 1944; Tóm tắt lý lịch đồng chí Tô Hiệu của Ban bảo vệ chính trị nội bộ Trung ương Đảng; 14 hồi ký của các cựu tù chính trị phạm bị giam cầm tại Nhà tù Sơn La ghi chép về hoạt động và công lao của đồng chí Tô Hiệu; 04 ảnh chân dung; 52 tấm ảnh về gia đình và các hoạt động khác sau năm 1944 và các cuốn sách viết về đồng chí Tô Hiệu như: Tinh thần Tô Hiệu, Chi bộ Nhà tù Sơn La - Giá trị lịch sử và hiện thực, Nhạn lai hồng, Suối reo năm ấy;...

     Tuy nhiên, việc sưu tầm những tư liệu liên quan đến cuộc đời cách mạng của đồng chí Tô Hiệu cũng gặp rất nhiều khó khăn. Mặc dù, di tích Nhà tù Sơn La được tiếp quản từ sớm nhưng do nhiều nguyên nhân, nhất là tư liệu lịch sử về các sự kiện đã diễn ra cách đây trên 70 năm, nên không tránh khỏi bị thất lạc, mất mát. Các tài liệu liên quan đến đồng chí Tô Hiệu cũng không còn tìm thấy ở trong các trung tâm lưu trữ nên việc sưu tầm chủ yếu chỉ thông qua các hồi ký hoặc lời kể của các nhân chứng lịch sử. Mà hiện nay các nhân chứng lịch sử tuổi ngày càng cao, trí nhớ giảm, nhiều người không còn nữa nên hiện vật bị thất lạc hoặc những câu chuyện gắn với hiện vật, gắn với cuộc đời sự nghiệp của đồng chí Tô Hiệu cũng bị mai một. Điều đó đồng nghĩa với tình trạng ngày càng mất đi cơ hội gặp gỡ khai thác, nếu không tiến hành sưu tầm nhanh, số lượng tài liệu, hiện vật này ngày một mất dần theo năm tháng.

     Trong thời gian tới, Bảo tàng tỉnh Sơn La tiếp tục sưu tầm bổ sung các hiện vật gắn liền với các tù chính trị kể cả khi bị giam cầm trong nhà tù và sau khi trở về cuộc sống đời thường. Tổ chức phỏng vấn quay tư liệu, ghi âm lời kể thân nhân tù nhân bị giam cầm tại Nhà tù Sơn La. Tiến hành tư liệu hóa các sưu tập hiện vật có trong kho của di tích; nghiên cứu, sưu tầm các hồ sơ của nhà tù và hồ sơ tù nhân ở các cơ sở lưu trữ trong và ngoài nước.

     Phối hợp với các cơ quan lưu trữ trung ương, địa phương như: Trung tâm lưu trữ quốc gia I, III; Thư viện quốc gia; Ban bảo vệ Chính trị nội bộ Trung ương Đảng; tại các Bảo tàng, di tích cùng hệ thống như Ban quản lý di tích Nhà tù Hỏa Lò, Côn Đảo, Buôn Ma Thuột… Đồng thời, đẩy nhanh hoạt động sưu tầm tài liệu, hiện vật từ gia đình đồng chí và từ các nhân chứng lịch sử còn sống. Ngoài ra, Bảo tàng tỉnh Sơn La cũng cần đề xuất việc đi sưu tầm tài liệu, hiện vật ở Pháp vì các tài liệu mật có thể thực dân Pháp đã mang theo khi về nước.

     Tham mưu tổ chức các Hội thảo, tọa đàm để thu hút nhân dân, các cơ quan, các Bảo tàng bạn, hay các nhà nghiên cứu tham gia. Qua đó có thể tìm ra nguồn sưu tầm tài liệu, hiện vật về đồng chí Tô Hiệu, góp phần vào việc định hướng cho hoạt động sưu tầm ngày một hiệu quả hơn. Tổ chức và phối hợp tổ chức các cuộc trưng bày triển lãm chuyên đề về đồng chí Tô Hiệu tại Bảo tàng Sơn La cũng như các địa phương trong nước. Đồng thời huy động được sự tham gia đóng góp tài liệu, hiện vật cho các cuộc trưng bày triển lãm để có kế hoạch sưu tầm về cho Bảo tàng.

     Bên cạnh đó cần đào tạo, xây dựng đội ngũ cán bộ, viên chức thực hiện công tác sưu tầm giỏi về chuyên môn và năng động, sáng tạo, chủ động xây dựng kế hoạch sưu tầm tư liệu, hiện vật, đồng thời căn cứ vào kế hoạch hoạt động nghiệp vụ của từng năm, điều chỉnh, bổ sung phù hợp với nhu cầu. Tổ chức cho cán bộ chuyên môn tham gia các lớp tập huấn, đào tạo về chuyên môn nghiệp vụ để nâng cao trình độ chuyên môn.

     Nhìn chung để công tác sưu tầm tư liệu, tài liệu, hiện vật đạt được hiệu quả, chất lượng cao, Bảo tàng tỉnh Sơn La cần tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa công tác sưu tầm trên cơ sở có sự kết hợp giữa các khâu công tác chuyên môn, nghiệp vụ khác để tạo thành một chỉnh thể thống nhất, hoạt động của công tác này vừa là tiền đề vừa thúc đẩy cho hoạt động của công tác khác phát triển. Qua đó, góp một phần quan trọng trong việc thực hiện tốt công tác trưng bày tuyên truyền, giới thiệu về cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng, đạo đức cách mạng của đồng chí Tô Hiệu nói riêng, của các chiến sỹ cách mạng từng bị giam cầm tại Nhà tù Sơn La nói chung, cũng như truyền thông, quảng bá về hình ảnh di tích lịch sử Nhà tù Sơn La với bạn bè trong và ngoài nước khi đến thăm khu di tích.

     Tất cả tài liệu khi được sưu tầm về đều được các cán bộ làm công tác bảo quản lưu giữ trong tình trạng tốt, khoa học, phù hợp với từng chất liệu hiện vật. Hệ thống kho được trang bị những trang thiết bị cần thiết cho công tác bảo quản, nên các phương thức bảo quản phòng ngừa, bảo quản định kỳ, chống xuống cấp, đã dần dần được thực hiện.

     Trong những năm qua, Bảo tàng tỉnh Sơn La - Di tích Nhà tù Sơn La thực sự là trường học trực quan sinh động. Phát huy tốt chức năng tuyên truyền, giới thiệu cho cán bộ, nhân dân, học sinh, sinh viên trong và ngoài tỉnh đến nghiên cứu, học tập, có cái nhìn đầy đủ, rõ nét về sự hy sinh cao cả của những người con ưu tú đã ngã xuống vì độc lập tự do cho dân tộc. Đáp ứng nguyện vọng của nhân dân, góp phần vào việc giáo dục truyền thống yêu nước, đạo đức cách mạng, phong cách lối sống cho thế hệ trẻ Việt Nam.

     Từ các tài liệu, hiện vật sưu tầm được, Bảo tàng tỉnh Sơn La đã xây dựng được một phòng trưng bày trong khuôn viên Di tích Nhà tù Sơn La. Với gần 200 tài liệu, hình ảnh, hiện vật được sử dụng trong phòng trưng bày nhằm giới thiệu đến công chúng một phần về Nhà tù Sơn La trước kia. Mỗi tư liệu, hình ảnh là những minh chứng lịch sử về các thủ đoạn thâm độc và tàn ác của thực dân Pháp với những chiến sỹ cộng sản và người dân yêu nước. Đồng thời cũng là những câu chuyện cảm động về những con người bình dị đã vượt lên hoàn cảnh, số phận, dám nghĩ, dám làm, hết lòng, hết sức vì sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Làm toát lên ý chí, tinh thần thép của các chiến sỹ cộng sản đã được tôi luyện qua nhà tù khét tiếng này.... Trưng bày cũng thể hiện các sự kiện, hiện tượng lịch sử, những hoạt động của đồng chí Tô Hiệu trước và trong thời gian ông bị giam cầm tại Nhà tù Sơn La. Thể hiện rõ hơn thân thế, sự nghiệp, tư tưởng đạo đức cách mạng, lối sống của đồng chí Tô Hiệu. Người Bí thư Chi bộ mẫu mực, người lãnh đạo xuất sắc trọn đời cống hiến cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc. Trong thời gian bị giam cầm tại Nhà tù Sơn La đồng chí có vai trò to lớn trong công tác xây dựng Đảng trong ngục tù Sơn La và đối với cách mạng Việt Nam.

     Các tài liệu, hiện vật về cuộc đời hoạt động cách mạng của đồng chí Tô Hiệu đều mang đậm nét dấu ấn thời gian, là nguồn sử liệu gốc quý giá cho việc nghiên cứu, tìm hiểu quá khứ. Các tài liệu, hiện vật này đã tạo nên sức thuyết phục mạnh, gây được cảm xúc sâu sắc cho người xem. Từ đó có thể hiểu, cảm nhận về giá trị tư tưởng, văn hóa, đạo đức và nhân cách cao đẹp của đồng chí Tô Hiệu, là một trong những hình thức giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc một cách hữu hiệu, gây được hiệu ứng trong đông đảo công chúng. Công tác lưu trữ tài liệu, hiện vật còn góp phần tích cực vào nghiên cứu khoa học, lịch sử, tuyên truyền, giáo dục truyền thống cách mạng cho quần chúng và phát huy giá trị của Di tích lịch sử Nhà tù Sơn La. Vì vậy, việc lưu giữ những tài liệu về cuộc đời hoạt động cách mạng của đồng chí Tô Hiệu là việc làm hết sức cần thiết.

Mai Thúy Loan - Phòng NV BT-BT

 


Các tin khác:

Thống Báo

Liên Kết Website

Video - Sự Kiện

Không có video - Upload lại link

Thống Kê

Hôm nay : 17
Hôm qua : 17
Tháng này : 17
Tổng truy cập : 73562
Đang trực tuyến : 1