Đầu thế kỷ XX, thực dân Pháp xây dựng Nhà tù Sơn La thành “địa ngục trần gian” để giam cầm, đày ải và thủ tiêu ý chí đấu tranh của các chiến sĩ cộng sản và những người Việt Nam yêu nước. Nhưng chính trong ngục tù tăm tối, khí tiết của những người Cộng sản đã lan tỏa và thắp lên ngọn lửa đấu tranh khắp núi rừng Tây Bắc. Từ năm 1930 - 1945, đã có 1.013 lượt tù nhân, trong đó nhiều đồng chí là Ủy viên Trung ương, Xứ ủy, Thành ủy và cán bộ cốt cán của Đảng bị đày lên đây. Tháng 12-1939, chi bộ Nhà tù Sơn La ra đời, biến nhà tù đế quốc thành trường học cách mạng, đào tạo cho Đảng nhiều lãnh đạo tiêu biểu, như: Lê Duẩn, Trường Chinh, Văn Tiến Dũng, Nguyễn Lương Bằng, Tô Hiệu,... Ngày nay, di tích Nhà tù Sơn La trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng cho nhân dân về tinh thần yêu nước, lòng tự hào, tự tôn dân tộc.
Di tích lịch sử Nhà tù Sơn La được xếp hạng Quốc gia đặc biệt theo Quyết định số: 2408/QĐ-TTg, ngày 31/12/2014 của Thủ tướng Chính Phủ.
At the beginning of the twentieth century, the French colonialists built Son La Prison into a "hell on earth" to imprison, exile and destroy the fighting will of communist soldiers and Vietnamese patriots. But it was in the dark prison that the aura of the Communists spread and lit up the flames of struggle throughout the mountains and forests of the Northwest. From 1930 to 1945, there were 1,013 prisoners, in which many comrades who were members of the Central Committee, Party Committee, City Party Committee and key cadres of the Party were exiled here. In December 1939, Son La Prison cell was born, turning the imperial prison into a revolutionary school, training for the Party many typical leaders, such as: Le Duan, Truong Chinh, Van Tien Dung, Nguyen Luong Bang , To Hieu,... Today, Son La Prison relic has become the address of traditional revolutionary education for people about patriotism, pride and national pride.
Historical relic Son La Prison was ranked special national according to Decision No. 2408/QD-TTg, dated December 31, 2014 of the Prime Minister.