Ném Còn là trò chơi dân gian của dân tộc Thái thường tổ chức chơi vào ngày tết "Còn" được bà con tự làm bằng vải khâu túi thành hình vuông, có cạnh khoảng 10 cm, bên trong được nhồi bằng hạt bông hoặc vỏ trấu để biểu thị sự cầu mong sinh sôi nảy nở. Dây Còn được làm bằng sợi vải dài khoảng 80 - 100cm , một đầu đính vào điểm tâm giao của hình vuông quả Còn, tua Còn được cắt bằng vải vụn, đủ màu sắc, sau đó đính vào 4 góc quả Còn và đính thành chùm tua so le điểm trên dây Còn, tạo thành biểu tượng như hình con rồng bay. Tiếng Thái gọi là "Con Luông", mang niềm tin gửi gắm nơi con rồng đem lại sự phồn thịnh, hạnh phúc.
.jpg)
*Cách chơi:
Cách thứ nhất: Thanh niên nam nữ chưa vợ, chưa chồng thì chơi theo tục tỏ tình, giao duyên. Tục này thường diễn ra vào dịp tết Trai gái ăn mặc chỉnh tề với trang phục truyền thống, các cô gái chọn một bãi đất bằng phẳng để rủ các chàng trai ra chơi còn. Nam đứng một bên, nữ đứng một bên, thoạt đầu còn tung sang nhau đại trà, sau dần dần đôi nào phải lòng nhau tự khắc ném cho nhau, hình thức này sau cùng là chơi từng đôi một, thông qua hội tung còn nhiều đôi
trở thành chồng, thành vợ của nhau.
Cách thứ hai: Gọi là tọt con vong là tung còn vòng, ở giữa sân bãi, người ta chôn một cây tre cao 8 - 10m, đầu trên cao có gắn một cái vòng tròn đường kính khoảng 50 - 70cm theo phương thẳng đứng. Sau đó gắn vải đỏ, phần trên khâu chắc vào mép vòng, ở dưới thả buông để khi ai đó tung trúng vào trong vòng còn dễ phát hiện ra.
Hình thức chơi: Có thể bên nam, bên nữ, hoặc tùy chọn; nếu ai tung lọt tâm vòng thì người đó đạt thành tích, giải thưởng là đôi chén rượu (tùy quy ước mỗi cuộc thi). Cũng có thể chia đội và ban tổ chức sẽ quy định cách đứng chơi và mục tiêu là phải tung quả còn chui qua vòng. Tổ trọng tài theo dõi chấm điểm.
Trò chơi ném còn vừa mang tính văn hóa lại vừa mang tính thể thao, rèn luyện sự tinh tế, khéo léo, tài tình, ước lệ và duyên dáng, nhẹ nhàng khi tung, khi bắt; vừa kết hợp các động tác toàn thân, vừa sảng khoái tinh thần, vừa được giao lưu, tỏ tình, đoàn kết, vui vẻ, dễ chơi.
.jpg)
Lù Thị Thăng - Phòng nghiệp vụ Bảo tồn Bảo tàng