Đường dây nóng: 0212.3850221

Vai trò của Đèo Chẹn trong chiến dịch Điện Biên Phủ

Cập nhật: 06:45:21 03 / 06 / 2024
Lượt xem: 381
VAI TRÒ CỦA ĐÈO CHẸN TRONG CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN PHỦ

Đường 13 từ sông Đà đến Ngã ba Cò Nòi (Quốc lộ 6) dài khoảng 32 km, đèo Chẹn thuộc cung đường này dài hơn 20 km qua địa phận các xã Mường Khoa và Hua Nhàn (huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La). Trong đó, đoạn qua địa phận xã Mường Khoa dài khoảng 15km từ chân Đèo đến lưng chừng Đèo, phần còn lại cho đến đỉnh Đèo thuộc địa phận xã Hua Nhàn dài khoảng 5 km. Quốc lộ 37 qua Đèo Chẹn có địa thế rất hiểm trở, chênh vênh, một bên là vách núi cao và một bên là vực sâu. Con đường Đèo ngoằn ngoèo, lúc lên dốc lúc xuống dốc đột ngột với nhiều khúc cua tay áo, cua chữ Z rất nguy hiểm, nhất là về mùa đông sương mù dày đặc khiến cho các cho các phương tiện giao thông đi lại qua đoạn đường này hết sức khó khăn. Độ dốc trung bình của Đèo khoảng 10%, có chỗ 12% đến 15%, địa chất ở đây là đất đỏ chứ không phải đá vôi, độ kết dính nhìn chung tương đối yếu, dễ xẩy ra sạt, trượt, lở đất vào mùa mưa, mặt đường rất thô, rải đá hộc cho nên việc đi lại thêm khó khăn.

Những đoạn đường quanh co hiểm trở dọc Quốc lộ 37 trên đèo Chẹn thuộc bản Chẹn xã Mường Khoa huyện Bắc Yên

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, đèo Chẹn là điểm nút giao thông nằm trên tuyến đường 13 một trong những địa bàn trọng yếu trên tuyến đường vận chuyển lương thực, vũ khí của quân ta từ hậu phương Yên Bái phục vụ chiến dịch Điện Biên Phủ. Nếu tuyến đường qua đèo Chẹn bị chia cắt thì việc vận chuyển lương thực, vũ khí của quân ta từ căn cứ Việt Bắc ra chiến trường sẽ bị đình trệ, do lúc này không có tuyến đường giao thông nào khác để thay thế. Thực dân Pháp lập các đồn bốt, cử các toán máy bay thường xuyên tuần tra, do thám. Mỗi ngày ném xuống hàng chục tấn bom các loại xuống đèo Chẹn hòng hủy diệt tuyến đường quan trọng này.

Một khúc cua gấp hiểm trở trên đèo Chẹn tại địa phận Bản Chẹn, xã Mường Khoa

Các nữ dân công dân tộc Thái tải lương phục vụ Chiến dịch Điện Biên Phủ

Chính vì vậy, để đảm bảo tuyến đường vận tải khí tài, lương thực và lực lượng chiến đấu hành quân lên chiến trường, nhiệm vụ mở đường qua đèo Chẹn rất nguy hiểm và trở nên cấp bách hơn bao giờ hết. Hàng ngày, có 20.000 dân công trực tiếp làm đường; tiếng mìn phá đá và tiếng cuốc, xẻng rền vang suốt đêm ngày, khối lượng đất đá đào đắp lên tới 870.000 m3.

Thời kỳ này, lực lượng thanh niên xung phong thường xuyên phải đối mặt với tình trạng thiếu lương thực. Những khi bị tắc đường hàng tháng trời, lương thực không chuyển lên kịp, chỉ còn cách vào rừng đào củ mài về ăn thay cơm. Những người khỏe mạnh thì ăn những củ xấu, còn những củ to, ngon để dành cho thương binh hay những người đang ốm nặng. Sống giữa rừng, thiếu lương thực và thường xuyên bị vắt cắn, ruồi vàng đốt..., nhưng gian khổ không hề làm nản lòng đội ngũ thanh niên xung phong. Tuy khó khăn, thiếu thốn đủ bề, sức khỏe không đảm bảo nhưng mọi người vẫn hăng hái lao động với sự quyết tâm cao nhất để đảm bảo cho những chuyến xe đưa hàng ra mặt trận không bị ách tắc.

Đầu năm 1954, thực dân Pháp triệt để lợi dụng yếu điểm của đèo Chẹn để tập trung không quân đánh phá ác liệt nhằm chặt đứt con đường huyết mạch duy nhất từ căn cứ địa Việt Bắc đi Tây Bắc và lên Điện Biên Phủ. Đỉnh Đèo là nơi hứng chịu nhiều nhất những trận oanh tạc bằng máy bay của địch, số lần đánh phá ngày một dày đặc hơn, quy mô bán kính ngày một lớn, cứ 13 phút địch lại ném bom bắn phá một lần. Có ngày chúng ném xuống đây hàng trăm quả bom phá, bom nổ chậm, bom Na Pan, bom bướm, với trọng lượng hàng trăm tấn thuốc nổ. Chúng không chỉ tập trung đánh phá ở đèo Chẹn, không quân Pháp còn đánh phá rộng ra xung quanh nhằm phá hủy kho tàng vũ khí, lương thực, lán trại trú quân và sát hại bộ đội, dân công, lực lượng Thanh niên xung phong của ta làm nhiệm vụ phục vụ chiến đấu tại những trọng điểm này.

Đồng bào các dân tộc Sơn La gánh gạo phục vụ Chiến dịch Điện Biên Phủ

Dưới mưa bom, lửa đạn, lực lượng thanh niên xung phong cùng bộ đội, dân công làm nhiệm vụ tại đèo Chẹn vẫn hiên ngang đối đầu trực diện với kẻ thù, dũng cảm làm nhiệm vụ phá bom nổ chậm, thông đường, vận chuyển lương thực, vũ khí ra mặt trận, đảm bảo mạch máu giao thông vẫn chảy đều trên tuyến lửa, bảo vệ các đoàn xe vận chuyển vũ khí, hàng hóa, lương thực kịp thời đến tiền tuyến.

Đồng bào các dân tộc Sơn La giúp bộ đội thồ hàng tiếp tế lương thực phục vụ Chiến dịch Điện Biên Phủ

Di tích lịch sử đèo Chẹn là một chứng tích quan trọng của những tuyến đường huyền thoại, góp phần làm nên thắng lợi trong chiến dịch Điện Biên Phủ. Bến Phà Tạ Khoa - Đèo Chẹn là địa danh lịch sử đã viết lên trang anh hùng ca, hùng tráng của dân tộc Việt Nam, tinh thần chiến đấu gan dạ, không quản hy sinh, gian khổ của lực lượng Thanh niên xung phong Việt Nam để bảo vệ tuyến đường huyết mạch, đảm bảo việc vận chuyển vũ khí, lương thực, thuốc men vào chiến dịch. Đây là một địa chỉ đỏ, góp phần giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ người Việt Nam. Đèo Chẹn được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích quốc gia theo Quyết định số 3089/QĐ-BVHTTDL ngày 27/10/2020.

Tác giả: Dương Thế Sơn


Các tin khác:

Thống Báo

Liên Kết Website

Video - Sự Kiện

Không có video - Upload lại link

Thống Kê

Hôm nay : 1943
Hôm qua : 703
Tháng này : 421225
Tổng truy cập : 3341670
Đang trực tuyến : 7