Nhà tù Sơn La do thực dân Pháp xây dựng năm 1908 trên ngọn đồi Khau Cả, tỉnh lỵ Sơn La (nay thuộc tổ 9, phường Tô Hiệu, thành phố Sơn La), có tổng diện tích là 2.184 m2 với 49 phòng giam lớn, nhỏ khác nhau. Được mệnh danh là “Địa ngục trần gian”- nơi thực dân Pháp từng giam cầm 14 đoàn tù chính trị với 1.013 lượt tù nhân, trong đó có nhiều cán bộ cốt cán của Đảng như các đồng chí: Tô Hiệu, Lê Duẩn, Trường Chinh, Nguyễn Lương Bằng, Văn Tiến Dũng… Từ nơi ngục tù tăm tối, các chiến sỹ cộng sản đã biến nhà tù đề quốc thành trường học cách mạng, đào tạo, bồi dưỡng và cung cấp nhiều cán bộ cốt cán cho cả 3 miền Bắc, Trung, Nam trong cả thời kỳ kháng chiến, cũng như thời kỳ xây dựng và phát triển đất nước. Nhà tù Sơn La được xếp hạng di tích quốc gia năm 1962 và quốc gia đặc biệt năm 2014. Nơi đây, mỗi năm đón gần 300.000 lượt du khách từ các tỉnh, thành phố trong cả nước và quốc tế đến tham quan, nghiên cứu, tìm hiểu lịch sử. Đồng thời, là nơi tuyên truyền, giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ, điểm đến uy tín được các nhà trường, các cấp bộ đoàn, hội, đội trong và ngoài tỉnh lựa chọn tổ chức “hành trình về nguồn” cho học sinh, sinh viên, đoàn viên thanh niên, chiến sĩ các lực lượng vũ trang.
Mỗi năm, Bảo tàng và Thư viện tỉnh (đơn vị được giao quản lý di tích) thực hiện trên 70 cuộc giáo dục truyền thống, giáo dục trải nghiệm nhằm thông tin, tuyên truyền về về nhân vật, sự kiện lịch sử, di sản văn hóa địa phương… Đồng thời, tổ chức, phối hợp thực hiện các hoạt động kết nạp Đảng, kết nạp Đoàn, Đội tại di tích cho học sinh, đoàn viên thanh niên, chiến sĩ các lực lượng vũ trang. Trưng bày, triển lãm theo chủ đề, chủ điểm, nhân vật, sự kiện để tăng hiệu ứng tuyên truyền về lịch sử cách mạng và tăng hiệu quả về truyền thông. Phối hợp tổ chức các lễ dâng hoa, dâng hương, tại Di tích Quốc gia đặc biệt Nhà tù Sơn La để tri ân các anh hùng liệt sỹ đã anh dũng hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc.
Đây là một hoạt động có ý nghĩa thiết thực, góp phần vun đắp tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc.
Qua đó giúp cho các thế hệ học sinh, sinh viên, đoàn viên thanh niên, chiến sĩ các lực lượng vũ trang hiểu biết sâu sắc hơn về lịch sử địa phương, từ đó nâng cao ý thức trách nhiệm bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa trong xu thế hội nhập và phát triển.
Một số hình ảnh giáo dục truyền thống tại Di tích Nhà tù Sơn La.

Liên đội trường Tiểu học Chiềng Lề tổ chức lễ kết nạp đội viên tại Nghĩa trang liệt sĩ Nhà tù Sơn La

Tân binh Trung đoàn 754 dâng hương tại đến thờ Bác Hồ, Quảng trường tây bắc Thành phố Sơn La.

Học sinh trường Mầm non Chiềng Sinh thăm quan Di tích Quốc gia đặc biệt Nhà tù Sơn La

Chiến sĩ Tiểu đoàn Huấn luyện cơ động, Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La thăm quan Di tích Quốc gia đặc biệt Nhà tù Sơn La

Tân binh Trung đoàn 754 học tập truyền thống tại Bảo tàng tỉnh Sơn La

Đoàn viên chi đoàn Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh Yên Bái tham quan Di tích Quốc gia đặc biệt Nhà tù Sơn La

Các chiến sĩ Trung đoàn 754 dọn dẹp vệ sinh tại Di tích Quốc gia đặc biệt Nhà tù Sơn La
Người viết: Hà Hằng